Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Hakkında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Görüşleri (Tokat Örneği)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19140730Anahtar Kelimeler:
Din Eğitimi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Öğretmen Görüşleri, Program Değerlendirme, Karma Yöntem.Özet
Bu çalışma, Tokat ilinde görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne (TYMM) yönelik görüşlerini ve uygulama sürecindeki deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nicel verilerin açık uçlu sorularla desteklendiği karma yöntem yaklaşımı ve betimsel tarama modeli benimsenmiştir. Çalışmanın örneklemi, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında gönüllülük esasına göre katılım sağlayan 112 DKAB öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, 32 maddelik Likert tipi bir ölçek ve nitel değerlendirmeler için hazırlanan açık uçlu bir soru aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin TYMM’ye yönelik genel tutumlarının orta düzeyde olumlu (Ort.=3.31) olduğunu göstermektedir. Ancak, uygulama sürecine ilişkin zorluk ve kaygı algılarının (Ort.=3.85) oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin model hakkındaki bilgilendirme düzeyleri arttıkça tutumlarının olumlu yönde geliştiğini ve uygulama kaygılarının azaldığını ortaya koymaktadır. Cinsiyet, mesleki kıdem, görev yapılan kademe ve okul türü gibi demografik değişkenlerin öğretmen görüşleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Nitel bulgular; zaman yetersizliği, etkinlik yoğunluğu, öğrenci düzeyine uyarlama güçlükleri ve materyal ihtiyacını sahadaki temel sorunlar olarak öne çıkarmıştır. Sonuç olarak, modelin kuramsal açıdan vizyoner bulunduğu ancak sahadaki uygulanabilirliğini artırmak için ders saati-içerik uyumu, somut materyal desteği ve atölye temelli hizmet içi eğitimlerin stratejik bir zorunluluk olduğu önerilmektedir.
Referanslar
Akpınar, Burhan vd. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin Program Geliştirme ve Felsefi Düzlemden Analizi”. EKEV Akademi Dergisi 99 (Eylül 2024), 59-73. https://doi.org/10.17753/sosekev.1489135
Arslan, Aysel - Kimsesiz, Songül. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Verilen Hizmet İçi Eğitim Seminerlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”. Türkiye Araştırmaları Dergisi 2 (2025), 1-18.
Ateş, Hatice. “Cumhuriyetten Günümüze İlkokul Programları Bağlamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarına Genel Bakış”. The Journal of Academic Social Science 162/162 (Mart 2025), 89-116. https://doi.org/10.29228/ASOS.80492
Bakırcı, Hasan vd. “2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Hakkında Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Görüşleri: Maarif Modeli Örneği”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 9/4 (Aralık 2025), 1049-1070. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1799269
Baki, Adnan - Gökçek, Tuba. “Karma Yöntem Araştırmalarına Genel Bir Bakış”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 11/42 (Güz 2012), 1-21.
Balanteki̇n, Yakup. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında İlk Okuma Yazma Öğretiminin Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre İncelenmesi: Bir Karma Yöntem Araştırması”. Milli Eğitim Dergisi 54/1 (2025), 867-904.
Bayrakdar, Nazım. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaöğretim Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nda Beyin Fırtınası Tekniği”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 19 (Haziran 2025), 129-157. https://doi.org/10.53112/tudear.1649700
Behri̇z, Abdullah. Türkı̇ye Yüzyılı Maarı̇f Modelı̇ Üzerı̇ne Öğretmen Görüşlerı̇nı̇n İncelenmesı̇. Karaman: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2025.
Berk, Şaban - Özer, Bayram. “‘Türkiye Yüzyılı’ Maarif Modeli (TYMM) Öğretim Programlarına İlişkin Nitel Bir Değerlendirme”. Journal of History School 17/LXXIII (Ocak 2025), 3241-3256. https://doi.org/10.29228/joh.78177
Besekar, Smruti vd. “Exploring Sample Size Determination in Educational Research: A Comprehensive Review [version 3]”. F1000Research 12:1291 (2024), 1-15.
Cohen, Jacob. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Amerika: Lawrence Erblaum Associates, 1988.
Creswell, John W. Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Amerika: Sage Publication, 3. Basım, 2009.
Creswell, John W. - Vicki L., Plano Clark. Designing and Conducting Mixed Methods Research. Amerika: Sage Publication, 3. Basım, 2017.
Çoşkun, Ahmet. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Dinî Okuryazarlık”. BABUR Research 4/1 (Haziran 2025), 1-21. https://dergipark.org.tr/en/pub/babur/article/1715181
Dede, Okan. “Türkı̇ye Yüzyılı Maarı̇f Modelı̇ne Program Gelı̇ştı̇rme ve Felsefı̇ Yaklaşım Açısından Eleştı̇rel Bı̇r Bakış”, 2025.
Duyul, Seyrani vd. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Konusunda Öğretmen Görüşleri”. Ulusal Eğitim Dergisi 5/3 (2025), 1-19. https://uleder.com/index.php/uleder/article/view/562/331
Düğmeci̇, Havva - İli̇k, Şerife Şenay. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programına İlişkin Görüşleri”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 7/20(2025), 1652-1678.
Ersoy, Merve - Erdol, Tuba Acar. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan Ortaöğretim Felsefe Dersi Öğretim Programı’nın (10. ve 11. Sınıflar) Öğretmen ve Akademisyen Görüşleri Bağlamında Değerlendirilmesi”. Milli Eğitim Dergisi 54/1 (2025), 1027-1074.
Fırat, Zehra Saadet. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programına İlişkin Düşüncelerinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45/3 (Aralık 2025), 749-764. https://doi.org/10.17152/gefad.1743526
Güneş, Eyyüp. “Beceri Temelli Öğretim ve 2024 Maarif Modeli: Farklı Coğrafi Bölgelerde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenlerinin Perspektifinden Bir Değerlendirme”. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi 2/4 (2024), 232-243.
Kadırhan, Zafer - Şat, Mustafa. “A Review of Studies on the Türkiye Century Maarif Model”. Temel Eğitim 7/27 (Eylül 2025), 84-105. https://dergipark.org.tr/en/pub/temelegitim/article/1730094
Kalaç, Senem - Konyalioğlu, Alper Cihan. “Matematik Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik Öğretim Programı Hakkındaki Görüşleri”. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi 14/1 (2025), 82-100.
Karataş, İbrahim Hakan. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Hakkında”. Alanyazın 5/1 (Mayıs 2024), 6-11. https://dergipark.org.tr/tr/pub/alanyazin/article/1486956
Kardeş, Servet - Acar, Süheyla. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Okul Öncesi Eğitim Programına İlişkin Öğretmen Değerlendirmeleri”. Siirt Eğitim Dergisi 5/2 (Aralık 2025), 261-281. https://doi.org/10.58667/sedder.1796935
Kemerkaya, Güven vd. “Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programı ortak metninde yer alan sürdürülebilirlik yeterliğinin incelenmesi.” International Journal of Eurasia Social Sciences / Uluslararasi Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi 16/60 (Nisan 2025), 704-723. https://doi.org/10.70736/ijoess.1651
Kırçıl, Remziye Uludağ - Sağır, Şafak Uluçınar. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Sınıf İçi Yansımaları: Öğretmen Görüşleri”. Erciyes Journal of Education 9/1 (Mayıs 2025), 24-46. https://doi.org/10.32433/eje.1673094
Koo, Malcolm - Yang, Shih-Wei. “Likert-Type Scale”. Encyclopedia, 5-18. https://doi.org/10.3390/%20encyclopedia5010018
Kotan, Muhammet - Uyar, Ahmet. “Spor Kulüplerinin Finansal Ürünlerine Yönelik Tüketici Tercihlerinin Belirlenmesi: Lawshe Tekniği ile Ölçek Geliştirme Çalışması”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 24/2 (Nisan 2025), 910-924. https://doi.org/10.17755/esosder.1586828
Lawshe, C. H. “A Quantıtatıve Approach To Content Valıdıty”. Personnel Psychology 28/4 (Aralık 1975), 563-575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
Metin, Cengiz. Öğretmenlerı̇n Türkı̇ye Yüzyılı Maarı̇f Modelı̇’nde Yer Alan Yenı̇ Müfredatın Uygulanabı̇lı̇rlı̇ğIi Hakkındakı̇ Görüşleri. Erzincan: Erzincan Binali Yıldırım Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2025.
Millî Eğitim Bakanlığı. Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayınları, 2023.
Milli Eğitim Bakanlığı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni 2025. MEB, 2025.
Millî Eğitim Bakanlığı - Baz, Burak. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Sınıf Öğretmenlerinin Görüşleri Bağlamında İncelenmesi”. Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi 5/2 (Aralık 2024), 106-123. https://doi.org/10.29329/jeps.2024.1105.2
Peterson, Robert A. “A Meta-Analysis of Cronbach’s Coefficient Alpha”. Journal of Consumer Research 21/2 (1994), 381-391. https://www.jstor.org/stable/2489828
R. Burke, Johnson - Onwuegbuzie, Anthony J. “Mixed Methods Research: A Research Paradigm Whose Time Has Come”. Educational Researcher 33/7 (Ekim 2004), 14-26.
Sever, Mustafa. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Amacını Anlamak”. egitimreformugirisimi.org. Erişim 31 Aralık 2025. https://egitimreformugirisimi.org/yayinlar/turkiye-yuzyili-maarif-modelinin-amacini-anlamak/
Sevi̇nç, Melike. 2005, 2023 ve 2024 Maarif Modeli Hayat Bilgisi Programlarının Öğretmen Görüşlerine Dayalı Olarak Karşılaştırmalı Analizi. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
Seyyar, Fatih - Aydın, Merve. “Öğretmenlerin Gözüyle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Betimsel Bir Tarama Araştırması”. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi 11/3 (Aralık 2025), 201-224. https://doi.org/10.47714/uebt.1789014
Taber, Keith S. “The Use of Cronbach’s Alpha When Developing and Reporting Research Instruments in Science Education”. Research in Science Education 48/6 (Aralık 2018), 1273-1296. https://doi.org/10.1007/s11165-016-9602-2
Üredi, Perin. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Küresel Eğitim Politikaları Bağlamında Yeri ve Önemi. Ankara: MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, 2025.
Yilmaz, Zülal - Özdemir, Mehmet. “Maarif Modeli Uygulama Sürecinde Öğretmenlerin Yaşadığı Sorunlar”. Sakarya Dil Dergisi 3/2 (Aralık 2025), 171-190. https://doi.org/10.65618/saudil.1817534
Yürük, Tuğrul - Topchubaev, Kubatali. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programlarının İncelenmesi”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 22/1 (Haziran 2022), 415-436. https://doi.org/10.30627/cuilah.1100948
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Mehmet Ayas, Ramazan Diler, Kubat Ali Topçubay
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
