YAYIN ETİĞİ VE ETİK BEYANI

1. Genel Etik Beyan

Uluslararası Dorlion Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (DASAD), bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde araştırma ve yayın etiğinin temel ilkelerine bağlılığı esas alır. Dergimiz; yayımlanan çalışmaların özgünlüğünü, bilimsel bütünlüğünü, güvenilirliğini, şeffaflığını ve akademik bağımsızlığını korumayı temel yayıncılık sorumluluğu olarak kabul eder.

Dorlion Journal’ın yayın etiği politikası; yazarlar, editörler, alan editörleri, hakemler, yayın kurulu, danışma kurulu, yayınevi ve diğer tüm yayın süreci paydaşlarının sorumluluklarını kapsar. Bu politika yalnızca makalelerin değerlendirme ve yayımlanma aşamasını değil, yayımlanmış çalışmaların sonrasındaki düzeltme, geri çekme, endişe ifadesi ve diğer araştırma bütünlüğü süreçlerini de kapsar.

Dergimiz, Türkiye’de yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve akademik etik düzenlemelere; özellikle Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile fikrî ve sınai haklara ilişkin mevzuata uygun hareket eder. Bunun yanında uluslararası yayın etiği alanındaki kabul görmüş iyi uygulamaları esas alır.

Dorlion Journal, yayın etiği ve araştırma bütünlüğü süreçlerinde özellikle Committee on Publication Ethics (COPE) Core Practices başta olmak üzere uluslararası kabul görmüş yayın etiği ilkelerini dikkate alır. Dergimiz ayrıca alanın niteliğine göre WAME, ICMJE, Declaration of Helsinki ve diğer ilgili uluslararası etik standartlardan yararlanır.

Derginin yayın politikaları, ilgili uluslararası kuruluşların güncel tavsiye ve ilkeleri doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilebilir.

2. Uluslararası Yayın Etiği Standartları

Dorlion Journal, yayın etiği ve araştırma bütünlüğü bakımından aşağıdaki uluslararası standart ve kuruluşların ilgili ilkelerini dikkate alır:

• Committee on Publication Ethics (COPE) – Core Practices
• World Association of Medical Editors (WAME)
• International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), alanla ilgili olduğu durumlarda
• Declaration of Helsinki, insan katılımcıları içeren biyomedikal araştırmalar bakımından ilgili olduğu durumlarda
• Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından kabul edilen şeffaflık ve iyi yayıncılık ilkeleri
• Open Access Scholarly Publishing Association (OASPA) tarafından geliştirilen iyi yayıncılık uygulamaları
• Türkiye’de yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Yükseköğretim Kurulu düzenlemeleri

Dergi, söz konusu standartları alanın özelliklerini ve sosyal bilimlerin araştırma yöntemlerini dikkate alarak uygular.

3. Yazarların Etik Sorumlulukları

Dorlion Journal’a çalışma gönderen yazarlar, çalışmalarının özgünlüğünden, bilimsel doğruluğundan ve etik standartlara uygunluğundan sorumludur.

Yazarlar:

1. Çalışmanın özgün olduğunu ve başka bir yerde yayımlanmadığını veya değerlendirme sürecinde bulunmadığını beyan etmelidir.
2. Aynı çalışmayı eşzamanlı olarak birden fazla dergiye göndermemelidir.
3. Başka araştırmacılara ait fikir, ifade, veri, yöntem, tablo, şekil ve diğer bilimsel unsurları uygun biçimde kaynak göstermelidir.
4. Kullanılan bütün kaynakları doğru, eksiksiz ve akademik standartlara uygun biçimde göstermelidir.
5. Araştırma verilerini uydurmamalı, değiştirmemeli, tahrif etmemeli veya yanıltıcı biçimde sunmamalıdır.
6. Araştırmanın yöntemini, verilerini ve sonuçlarını gerçeğe uygun biçimde raporlamalıdır.
7. Yazar listesine gerçek katkı sunmayan kişileri eklememeli; çalışmaya anlamlı bilimsel katkıda bulunan kişileri haksız biçimde dışarıda bırakmamalıdır.
8. Tüm yazarların çalışmaya katkısını ve nihai metni onayladığını garanti etmelidir.
9. Araştırmanın finansman kaynaklarını ve varsa çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmelidir.
10. Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda gerekli izinleri araştırma gerçekleştirilmeden önce almalıdır.
11. İnsan katılımcılarla gerçekleştirilen araştırmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onam ve ilgili etik kurallara uymalıdır.
12. Katılımcıların kişisel ve hassas verilerinin korunmasını sağlamalıdır.
13. Gerekli durumlarda veri erişilebilirliği ve araştırmanın tekrarlanabilirliği konusunda şeffaf davranmalıdır.
14. Makalenin değerlendirme sürecinde veya yayımlanmasından sonra tespit edilen önemli bir hata ya da etik sorunu derhal editörlüğe bildirmelidir.
15. Hakemlik sürecini etkilemeye yönelik baskı, yönlendirme veya yanıltıcı girişimlerde bulunmamalıdır. 

4. Yazarlık ve Katkı Beyanı

- Dorlion Journal, yazarlığın yalnızca çalışmaya gerçek ve anlamlı bilimsel katkı sağlayan kişilere verilmesini esas alır.

- Yazar olarak listelenen kişilerin çalışmanın tasarımına, araştırma sürecine, veri analizine, yorumlanmasına veya makalenin bilimsel içeriğine anlamlı katkı sağlamış olmaları beklenir.

- Onursal, hayalet veya hediye yazarlık kabul edilmez.

- Çalışmaya katkı sağlayan ancak yazarlık ölçütlerini karşılamayan kişilerin katkıları uygun bir “Katkı Beyanı” veya “Teşekkür” bölümünde belirtilmelidir.

- Yazar sırasındaki değişiklikler, makalenin değerlendirme sürecinde tüm yazarların yazılı onayı olmaksızın gerçekleştirilemez.

5. İntihal ve Akademik Benzerlik Politikası

- İntihal; başkalarına ait fikir, yöntem, veri, ifade, bulgu, şekil, tablo veya diğer bilimsel unsurların uygun kaynak gösterilmeden kısmen veya tamamen kişinin kendi çalışmasıymış gibi sunulmasıdır.

- Dorlion Journal intihale karşı sıfır tolerans yaklaşımını benimser.

- Dergiye gönderilen çalışmalar, editoryal değerlendirme sürecinde iThenticate, Turnitin, intihal.net veya eşdeğer güvenilir akademik benzerlik tespit sistemleri aracılığıyla kontrol edilebilir.

- Benzerlik oranı tek başına intihal göstergesi olarak kabul edilmez. Editörler, raporları metnin niteliği, kullanılan kaynaklar, doğrudan alıntılar, yöntemsel ifadeler ve akademik bağlam çerçevesinde değerlendirir.

- İntihal veya diğer akademik etik ihlallerinin tespit edilmesi hâlinde makale değerlendirme sürecinden çıkarılabilir, reddedilebilir veya yayımlanmışsa ilgili COPE ilkeleri doğrultusunda düzeltme, geri çekme veya başka uygun işlemler uygulanabilir.

6. Tekrar Yayın ve Örtüşen Yayın

- Aynı çalışmanın veya içerik bakımından büyük ölçüde örtüşen bir çalışmanın birden fazla dergide yayımlanması etik açıdan kabul edilemez.

- Yazarlar daha önce yayımlanmış veya başka bir dergide değerlendirme altında bulunan çalışmaları Dorlion Journal’a göndermemelidir.

- Önceki bir çalışmadan türetilen yeni bir araştırma söz konusuysa, önceki yayın açık biçimde belirtilmeli ve iki çalışma arasındaki ilişki şeffaf biçimde açıklanmalıdır.

- Yayın sonrasında tekrar yayın veya önemli ölçüde örtüşen yayın tespit edilmesi durumunda, derginin araştırma kaydının doğruluğunu korumak amacıyla düzeltme, geri çekme veya diğer uygun işlemler uygulanabilir.

7. Eşzamanlı Başvuru

Aynı makalenin aynı anda birden fazla dergide değerlendirilmek üzere gönderilmesi kabul edilmez.

Eşzamanlı başvurunun tespit edilmesi hâlinde Dorlion Journal:

• makaleyi değerlendirme sürecine almama,
• makaleyi reddetme,
• ilgili editörlerle iletişim kurma,
• gerekli durumlarda kurum veya ilgili yetkili mercilerle iletişime geçme

haklarını saklı tutar.

Uygulanacak işlem, olayın niteliği ve ilgili etik standartlar dikkate alınarak belirlenir.

8. Araştırma Verilerinin Bütünlüğü: Fabrikasyon, Falsifikasyon ve Veri Manipülasyonu

Dorlion Journal araştırma verilerinin doğruluğunu ve bütünlüğünü temel etik koşullardan biri olarak kabul eder.

Aşağıdaki uygulamalar etik ihlal olarak değerlendirilir:

• Araştırmada hiç elde edilmemiş verilerin üretilmesi,
• Mevcut verilerin değiştirilmesi veya tahrif edilmesi,
• Araştırma sonuçlarının kasıtlı olarak çarpıtılması,
• Kullanılmayan yöntem, araç veya materyallerin kullanılmış gibi gösterilmesi,
• Araştırma kayıtlarının değiştirilmesi,
• Sonuçların belirli bir hipotezi destekleyecek şekilde manipüle edilmesi,
• Olumsuz veya beklenmeyen sonuçların sistematik biçimde gizlenmesi,
• Araştırmanın gerçekte yapılmadığı hâlde yapılmış gibi sunulması.

Bu tür ihlallerin tespiti hâlinde makale reddedilebilir veya yayımlanmışsa geri çekilebilir. Gerekli durumlarda ilgili kurumlar ve yetkili merciler bilgilendirilebilir.

9. Parçalı Yayınlama / Dilimleme Yayın

- Tek bir araştırmanın bilimsel bütünlüğünü bozacak şekilde gereksiz biçimde çok sayıda küçük yayına bölünmesi etik açıdan kabul edilmez.

- Bir araştırmanın farklı makalelere dönüştürülmesi bilimsel olarak gerekli ise çalışmalar arasındaki ilişki açık biçimde belirtilmeli ve önceki çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmelidir.

10. Çıkar Çatışması ve Rekabet Eden Çıkarlar

Dorlion Journal, yazarların, hakemlerin, editörlerin ve diğer yayın süreci paydaşlarının gerçek, potansiyel veya algılanabilir çıkar çatışmalarının şeffaf biçimde açıklanmasını bekler.

Çıkar çatışması;

• mali ilişkiler,
• kurumsal ilişkiler,
• akademik rekabet,
• kişisel ilişkiler,
• mesleki ilişkiler,
• danışmanlık veya proje ilişkileri,
• finansman ilişkileri

dâhil olmak üzere makalenin değerlendirilmesini etkileyebilecek durumları kapsayabilir.

- Çıkar çatışması bulunan editör veya hakem ilgili makalenin değerlendirme sürecinden çekilmelidir.

- Çıkar çatışmasının yayımdan sonra ortaya çıkması hâlinde durum değerlendirilir ve araştırma kaydının doğruluğunu korumak amacıyla gerekli düzeltme veya diğer uygun işlemler uygulanır.

11. Finansman ve Destek Beyanı

- Araştırmanın gerçekleştirilmesine veya yayımlanmasına mali ya da kurumsal destek sağlayan kuruluşlar açıkça belirtilmelidir.

- Yazarlar, araştırmanın finansman kaynağının araştırma tasarımı, veri analizi, yorumlanması veya yayın kararları üzerindeki etkisini açıklamalıdır.

- Finansman bulunmuyorsa uygun durumlarda “Bu araştırma herhangi bir kurum veya kuruluştan mali destek almamıştır.” şeklinde beyanda bulunulabilir.

12. Etik Kurul İzni

- İnsan katılımcıları, kişisel verileri, hassas verileri veya etik kurul değerlendirmesi gerektiren diğer araştırma süreçlerini içeren çalışmalarda gerekli etik kurul izni alınmalıdır.

- Makale içerisinde aşağıdaki bilgiler açıkça belirtilmelidir:

• Etik kurulun adı,
• Etik kurulun bulunduğu kurum,
• Etik kurul karar tarihi,
• Karar veya protokol numarası.

- Etik kurul izni gerektirmeyen araştırmalarda da gerektiğinde bunun gerekçesi açıkça belirtilmelidir.

- Etik kurul izni araştırmanın niteliğine göre ilgili ulusal mevzuat, kurum düzenlemeleri ve uluslararası etik standartlar çerçevesinde değerlendirilir.

13. İnsan Katılımcılar ve Bilgilendirilmiş Onam

- İnsan katılımcılarla gerçekleştirilen araştırmalarda katılımcıların hakları, güvenliği, mahremiyeti ve onuru korunmalıdır.

- Katılımcılara araştırmanın amacı, kapsamı, olası riskleri ve verilerinin kullanım biçimi hakkında anlaşılır bilgi verilmelidir.

- Gerekli durumlarda bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmalıdır.

- Yayımlanabilir kişisel bilgiler, fotoğraflar veya kimliği belirlenebilir veriler söz konusu olduğunda ayrıca yayın onamı alınması gerekir.

- Hassas veya savunmasız gruplarla yapılan araştırmalarda özel etik koruma mekanizmaları uygulanmalıdır.

14. Kişisel Verilerin ve Gizliliğin Korunması

Dorlion Journal, araştırmalarda kullanılan kişisel ve hassas verilerin korunmasını temel etik yükümlülük olarak kabul eder.

Araştırmacılar:

• kişisel verileri yalnızca araştırmanın meşru amacı doğrultusunda kullanmalı,
• gerekli güvenlik önlemlerini almalı,
• kimlik bilgilerini mümkün olduğunca anonimleştirmeli veya takma adlandırmalı,
• verileri yetkisiz kişilerle paylaşmamalı,
• gerekli olmayan kişisel verileri toplamamalı ve saklamamalıdır.

Araştırma tamamlandıktan sonra verilerin saklanması ve imhası, ilgili mevzuat ve kurum politikaları çerçevesinde gerçekleştirilmelidir.

15. Hayvan Araştırmaları

- Hayvanları konu alan araştırmalarda, ilgili ulusal mevzuat, kurumsal etik kurallar ve uluslararası kabul görmüş araştırma etiği ilkeleri uygulanmalıdır.

- Gerekli etik kurul izinleri makalede açıkça belirtilmelidir.

- Araştırmacılar hayvanların gereksiz acı, stres veya zarar görmesini önlemek için bilimsel ve etik açıdan gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.

16. Hakemlik Etiği

Dorlion Journal hakemlik sürecinde bilimsel tarafsızlık, gizlilik, bağımsızlık ve adalet ilkelerini esas alır.

Hakemler:

1. Kendilerine gönderilen makaleleri gizli tutmalıdır.
2. Makaleyi kişisel veya mesleki çıkarları için kullanmamalıdır.
3. Çıkar çatışması bulunan makalelerde hakemlik yapmamalıdır.
4. Değerlendirmelerini bilimsel ölçütlere, makalenin yöntemine, bulgularına ve akademik katkısına dayandırmalıdır.
5. Kişisel, ayrımcı, küçültücü veya saldırgan ifadeler kullanmamalıdır.
6. Yazarlara yönelik eleştirilerini açık, yapıcı ve akademik bir dille sunmalıdır.
7. Makaleden yararlanarak kendi çalışmalarını geliştirmemeli veya makaleye ait yayımlanmamış bilgileri kullanmamalıdır.
8. Hakemlik sürecinin gizliliğini korumalıdır.
9. Değerlendirmeyi zamanında tamamlayamaması hâlinde editörlüğü bilgilendirmelidir.

Hakemlik sürecinin tüm aşamalarında gizlilik ve akademik dürüstlük korunur.

17. Editörlerin ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları

Editörler ve alan editörleri kararlarını yalnızca çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, yöntemsel yeterliliği, etik uygunluğu ve derginin amaç ve kapsamı doğrultusunda vermelidir.

Editörler:

• bilimsel tarafsızlığı korumalı,
• ayrımcılığa izin vermemeli,
• çıkar çatışmalarını yönetmeli,
• hakem ve yazar bilgilerinin gizliliğini korumalı,
• hakemlik sürecinin adil ve bağımsız biçimde yürütülmesini sağlamalı,
• etik ihlal iddialarını ciddiyetle incelemeli,
• gerektiğinde yayımlanmış çalışmalar hakkında düzeltme veya geri çekme süreçlerini başlatmalıdır.

Editör veya yayın kurulu üyesinin kendi çalışmasının Dorlion Journal’da değerlendirilmesi durumunda ilgili kişi editoryal karar ve hakemlik sürecinden çekilir ve çalışma bağımsız bir editör tarafından değerlendirilir.

18. Editoryal Bağımsızlık

Dorlion Journal, bilimsel ve editoryal kararların akademik ölçütler temelinde verilmesini esas alır.

Editoryal kararlar; siyasi, ticari, kurumsal, kişisel veya diğer dış baskılardan bağımsız olarak verilmelidir.

Editörler, yazarların kurumsal kimlikleri, akademik unvanları, cinsiyetleri, milliyetleri, dinî veya kültürel özellikleri ya da diğer kişisel özelliklerinden bağımsız olarak bilimsel değerlendirme yapmakla yükümlüdür.

19. Hakemlik Sürecinde Çıkar Çatışması

Hakemler ve editörler, makalenin değerlendirilmesini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışmasını editörlüğe bildirmelidir.

Özellikle:

• yakın zamanda ortak yayın yapılması,
• aynı kurumda çalışma,
• akademik rekabet,
• kişisel veya profesyonel yakınlık,
• finansal ilişki,
• proje veya danışmanlık ilişkisi

gibi durumlarda ilgili kişi değerlendirme sürecinden çekilebilir.

20. Şikâyetler ve İtirazlar

- Dorlion Journal, yazarların, hakemlerin ve diğer paydaşların yayın süreçlerine ilişkin şikâyet ve itirazlarını adil, tarafsız ve şeffaf biçimde değerlendirmeyi taahhüt eder.

- Editoryal kararlarla ilgili itirazlar, gerekçeleri açık biçimde belirtilerek editörlüğe iletilebilir.

- Şikâyet ve itirazlar, mümkün olduğunca karar sürecinde yer almamış uygun bir editör veya yetkili tarafından değerlendirilir.

- Dergi, şikâyetlerin değerlendirilmesinde kişisel veya kurumsal çıkarların sürece müdahale etmesine izin vermez.

21. Araştırma ve Yayın Etiği İhlali İddialarının İncelenmesi

Dorlion Journal, yayın öncesinde veya sonrasında gündeme gelen araştırma ve yayın etiği ihlali iddialarını ciddiyetle ele alır.

İddialar;

• intihal,
• veri fabrikasyonu,
• veri tahrifatı,
• sahte yazarlık,
• hayalet veya hediye yazarlık,
• tekrar yayın,
• eşzamanlı gönderim,
• çıkar çatışmasının gizlenmesi,
• etik kurul eksikliği,
• bilgilendirilmiş onam eksikliği,
• telif hakkı ihlali,
• hakemlik sürecinin kötüye kullanılması

gibi konuları içerebilir.

- İddialar, olayın niteliğine göre editörlük tarafından incelenir. Gerekli durumlarda yazarlardan açıklama ve belge talep edilebilir; ilgili kurumlar veya yetkili mercilerle iletişime geçilebilir.

- Süreçlerde ilgili COPE rehberleri ve akış şemaları dikkate alınır.

22. Araştırma Kurumlarıyla İş Birliği

Araştırma ve yayın etiği ihlallerinin soruşturulmasında gerekli görüldüğünde yazarların bağlı bulunduğu kurumlarla iş birliği yapılabilir.

Dorlion Journal, bilimsel araştırma kaydının güvenilirliğini korumak amacıyla gerekli durumlarda kurumların yürüttüğü araştırma bütünlüğü süreçlerine bilgi ve belge sağlayabilir.

23. Yayın Sonrası Etik Denetim

Dorlion Journal’ın etik sorumluluğu makalenin yayımlanmasıyla sona ermez.

Yayımlanmış çalışmalar hakkında daha sonra ortaya çıkan:

• önemli hata,
• intihal,
• veri tahrifatı,
• etik kurul eksikliği,
• ciddi çıkar çatışması,
• yazarlık sorunu,
• tekrar yayın,
• telif hakkı ihlali

gibi durumlar incelenebilir.

Araştırmanın güvenilirliğini korumak amacıyla gerekli görüldüğünde düzeltme, açıklama, geri çekme veya endişe ifadesi yayımlanabilir.

24. Düzeltme Politikası

- Yayımlanmış bir çalışmada bilimsel kaydı etkilemeyen ancak düzeltilmesi gereken bir hata tespit edilmesi hâlinde düzeltme yayımlanabilir.

- Düzeltmeler açık biçimde belirtilir ve mümkün olduğunda makalenin orijinal kaydıyla ilişkilendirilir.

- Düzeltme işlemleri araştırma kaydının şeffaflığını ve bütünlüğünü koruyacak şekilde yürütülür.

25. Geri Çekme Politikası

Yayımlanmış bir makalenin bilimsel veya etik bütünlüğünü ciddi biçimde etkileyen durumlarda makale geri çekilebilir.

Geri çekme nedenleri arasında:

• ciddi intihal,
• veri fabrikasyonu veya falsifikasyonu,
• ciddi etik ihlal,
• tekrar yayın,
• sahte yazarlık,
• etik kurul veya onamla ilgili ciddi sorunlar,
• güvenilirliği ciddi biçimde ortadan kaldıran önemli hata

bulunabilir.

- Geri çekme işlemlerinde COPE’un ilgili geri çekme ilkeleri dikkate alınır.

- Geri çekilen çalışmaların bibliyografik kaydı korunur; geri çekme gerekçesi okuyucuya açık ve şeffaf biçimde bildirilir.

26. Endişe İfadesi

- Bir çalışma hakkında ciddi bir etik veya bilimsel sorun bulunduğuna ilişkin makul şüphe oluşmasına rağmen kesin sonuca ulaşılması zaman alıyorsa, gerekli durumlarda “Endişe İfadesi” yayımlanabilir.

- Endişe ifadesi, okuyucuların ilgili çalışma hakkında devam eden bir inceleme bulunduğunu anlamalarını sağlar.

- İnceleme sonucunda çalışma için düzeltme, geri çekme veya başka bir işlem gerektiğinde uygun süreç uygulanır.

27. Yayınlanmış Çalışmalar Hakkında Sonradan Gelen Bilgiler

Dorlion Journal, yayımlanmış çalışmalar hakkında sonradan ortaya çıkan etik ihlal veya bilimsel güvenilirlik sorunlarını değerlendirme hakkını saklı tutar.

Yayın sonrası bir sorun tespit edildiğinde, olayın niteliğine göre:

• yazarlardan açıklama,
• destekleyici belge,
• etik kurul belgesi,
• veri veya yöntem açıklaması

talep edilebilir.

Gerekli hâllerde kurumlar ve ilgili yetkili kuruluşlarla iletişime geçilebilir.

28. Fikrî Mülkiyet, Telif ve Yayın Hakları

- Yazarlar, makalede kullanılan metin, görsel, tablo, veri ve diğer materyallerin kullanım haklarına sahip olduklarından veya gerekli izinleri aldıklarından sorumludur.

- Başka kişilere veya kurumlara ait telif hakkıyla korunan materyaller uygun izin ve kaynak gösterimi olmadan kullanılamaz.

- Dorlion Journal, fikrî mülkiyet ve telif haklarına ilişkin yürürlükteki mevzuata ve derginin lisans politikasına uygun hareket eder.

29. Veri Şeffaflığı ve Araştırmanın Tekrarlanabilirliği

- Dorlion Journal, araştırma verilerinin etik ve hukuki sınırlar içerisinde şeffaf biçimde sunulmasını teşvik eder.

- Veri paylaşımının mümkün olmadığı durumlarda bunun nedeni açıkça belirtilmelidir.

- Kişisel, hassas, gizli veya paylaşılması hukuken mümkün olmayan veriler, katılımcıların mahremiyeti ve ilgili mevzuat korunarak ele alınmalıdır.

- Araştırmanın yönteminin, kullanılan veri kaynaklarının ve analiz süreçlerinin mümkün olduğunca açık biçimde raporlanması beklenir.

30. Yapay Zekâ ve Üretken Yapay Zekâ Kullanımı

- Dorlion Journal, yapay zekâ ve üretken yapay zekâ araçlarının akademik araştırma ve yayın süreçlerinde kullanımında şeffaflık, akademik sorumluluk ve bilimsel bütünlük ilkelerini esas alır.

- Yapay zekâ araçları insan yazarların yerine yazar olarak gösterilemez.

- Yapay zekâ araçlarından metin üretimi, dil düzenleme, veri analizi, kodlama, görsel üretimi veya başka amaçlarla yararlanılması durumunda, derginin Yapay Zekâ Politikası doğrultusunda gerekli açıklamalar yapılmalıdır.

- Yazarlar, yapay zekâ araçlarının ürettiği içeriklerin doğruluğundan, kaynakların gerçekliğinden ve makalenin nihai bilimsel içeriğinden tamamen sorumludur.

- Yapay zekâ kullanımı, intihal, uydurma kaynak, veri manipülasyonu veya diğer etik ihlaller için gerekçe oluşturmaz.

31. Gizlilik

- Dorlion Journal, değerlendirme sürecinde elde edilen yayımlanmamış makale, hakem raporu, yazar bilgileri, editoryal yazışmalar ve diğer gizli bilgileri korur.

- Hakemler ve editörler, değerlendirme sürecinde elde ettikleri bilgileri kişisel veya akademik çıkarları için kullanamaz.

- Kişisel veriler yalnızca yayıncılık faaliyetinin gerektirdiği ölçüde işlenir.

32. Etik Beyanın Kapsamı

- Bu Yayın Etiği ve Etik Beyanı, Dorlion Journal tarafından yayımlanan tüm bilimsel çalışmalar için geçerlidir.

- Derginin etik politikaları; başvuru, ön değerlendirme, hakemlik, editoryal karar, yayımlama ve yayın sonrası süreçlerin tamamını kapsar.

- Dorlion Journal, bilimsel kayıtların güvenilirliğini korumak, akademik dürüstlüğü desteklemek ve araştırma topluluğuna güvenilir bilimsel bilgi sunmak amacıyla yayın etiği politikalarını sürekli geliştirmeyi taahhüt eder.

- Dergimiz, uluslararası yayın etiği alanındaki yeni gelişmeleri ve ilgili kuruluşların güncel rehberlerini takip ederek etik politikalarını gerektiğinde günceller.

33. Temel Etik Kaynaklar

Dorlion Journal’ın yayın etiği uygulamalarında aşağıdaki uluslararası ve ulusal kaynaklar dikkate alınmaktadır:

• Committee on Publication Ethics (COPE) – Core Practices
• World Association of Medical Editors (WAME)
• International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)
• Declaration of Helsinki
• Directory of Open Access Journals (DOAJ)
• Open Access Scholarly Publishing Association (OASPA)
• Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
• İlgili telif, kişisel veri ve fikrî mülkiyet mevzuatı

Dorlion Journal, söz konusu kaynakların güncel sürümlerini ve ilgili alanlarda yayımlanan yeni etik rehberleri takip eder.