Kırsal Yaşamda Kadın Dindarlığı: Gündelik Yaşam Deneyimleri Üzerine Nitel Bir İnceleme

Özet

Bu çalışma, Doğanşehir ilçesi ve çevre kırsal alanlarda yaşayan kadınların gündelik yaşamlarında deneyimledikleri halk inanç ve uygulamalarını konu edinmektedir. Bu çerçevede çalışma, “kırsalda yaşayan kadınlar gündelik yaşamın manevi düzenini hangi inanç, pratik ve anlamlar üzerinden inşa etmektedir? sorusundan yola çıkmaktadır. Çalışmada kadınların halk inanç ve pratikleri nasıl deneyimledikleri ortaya konularak, deneyimlerin anlamı ve özüne ulaşılması amaçlanmıştır. Nitel yöntem kapsamında yürütülen bu çalışma, araştırmanın amacı ve soruları doğrultusunda fenomenolojik desen yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemiyle Doğanşehir ve çevresindeki kırsal alanda yaşayan yirmi beş kadınla yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla veriler toplanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, kadınların gündelik yaşamda zamanı ve mekânı inançları doğrultusunda düzenleyerek kullandıklarını göstermektedir. Kadınların yeme-içme gibi gündelik rutinler, doğa yaşamı ve kırsal uğraşlar ile ilişkili alanlarda halk inanç ve uygulamalarına başvurduklarını ortaya koymaktadır. Gündelik yaşamdaki rutinlerin dinî bakış açısıyla anlamlandırıldığı, bunların sadece birer dünyevi uğraş değil, dinle anlamlı hale gelen eylemlere dönüştüğü görülmüştür. Nazar ve büyü gibi inanışların ise komşuluk ve akrabalık gibi toplumsal ilişkileri olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Çalışmada yöreye özgü inanç ve pratikler, kadınların deneyimleri temelinde ele alınarak halk dindarlığı, gündelik yaşam ve kırsal sosyoloji literatürüne ampirik katkı sunulmuştur.